Kinh nghiệm - Chia sẻ

Cách xử lý các vết cắt cho mau lành sẹo mà đẹp

BonsaiArt - Những vết cắt trên thân cây sẽ thiếu thẩm mỹ nếu như chúng không được xử lý theo đúng cách, sau đây là cách để ta chữa lành sẹo cho những vết cắt trên thân cây

Lời khuyên nên chọn những cây để áp dụng phương pháp này

Những cây cảnh bonsai có vỏ mềm và dày như (sanh, si, đa, lộc vừng, duối, mai chiếu thủy,...) mới có thể áp dụng theo kỹ thuật này. Còn những cây như (tùng cối, thông,...) có vỏ mỏng thì ta không nên áp dụng phương pháp này để rồi dẫn đến hỏng mất cây, trừ cây tùng la hán thì mình nghĩ là có thể làm được bởi theo quan sát của mình thì khả năng liền vỏ của tùng la hán cực kỳ tốt.

Lưu ý: Chúng ta chỉ nên thực hiện những vết cắt lớn này vào thời điểm đầu xuân hoặc giữa thu, khi mà cây đang phát triển sung mãn nhất. Và cũng chỉ nên áp dụng với những cây có bộ rễ khỏe.

Lý thuyết về kỹ thuật “Van meer”

Khi cắt thân chính

Giả sử bây giờ bạn muốn cắt giật thân chính để có 1 đường thân thon thả hơn, thông thường bạn sẽ cắt thế này:
 

Cách cắt giật


Sau đó vết cắt sẽ được đục lõm xuống 1 chút với 1 cái “núm” nhỏ ở chính giữa vết cắt. Sau đó chúng ta giữ cho vết thương tránh khỏi nước ngấm vào và chờ đợi vỏ cây phát triển trùm lên:
 

Vết cắt đang liền sẹo


Thay vì làm như thông thường, thì chúng ta hãy nhìn sâu vào lớp gỗ, và tìm hiểu cấu trúc của thân cây – kiến thức quan trọng bậc nhất khi làm bonsai, bạn sẽ thấy tiếc vì đã cắt bỏ lớp Cambium (tầng sinh mô) một cách phí phạm!
Hãy nhớ tới trường hợp bị bỏng ở người, bác sỹ sẽ lấy 1 lớp da ở mông bạn “vá” vào chỗ vết thương. Và đó cũng chính xác là điều chúng ta sẽ làm với vết thương của cây. Chúng ta sẽ loại bỏ lớp gỗ (sapwood) mà không làm tổn thương tới lớp cambium, sau đó gấp lớp vỏ cây lên vết thương.


Cấu tạo của thân cây


Cụ thể, ta sẽ cắt chừa ra 1 đoạn thân, lấy đục loại bỏ đi phần lõi gỗ bên trong rồi cắt vỏ ra làm nhiều phần nhỏ và gấp lên che vết thương. Điều lưu ý quan trọng ở đây mà mình cần nhắc lại là không được làm tổn thương lớp Cambium (1 lớp cực mỏng nằm giữa vỏ cây và lõi gỗ, có nhiệm vụ sản sinh tế bào). Bạn nên chỉ đục vừa đủ tới khi lấy tay ấn ấn có cảm giác là có thể gấp lại được là ngưng. Chính vì lớp Cambium rất mỏng nên lý thuyết nói thì nghe hay vậy chứ thực tế muốn làm được bạn phải rất khéo tay, và cần có dụng cụ tốt như máy làm lũa và đục tay sắc. (Nếu chỉ có đục tay mình khuyên là không nên làm vì chắc chắn sẽ làm rung gốc, đứt rễ)


Đục bỏ lõi gỗ khỏi thân cây


Sau đó chúng ta sẽ lấy dao sắc chia vỏ ra làm nhiều phần và gấp lên vết thương. Bạn đừng lo lắng nếu vỏ không che kín vết cắt bởi những mảng nhỏ như vậy sẽ rất mau liền, và nếu cố che kín sẽ không tránh khỏi việc vết thương bị gồ lên trông sẽ thiếu thẩm mỹ.


Tách vỏ cây thành nhiều mảnh

 

Khi cắt nhánh mồi

Kỹ thuật này cũng có thể áp dụng với những nhánh mồi (sacrifice branch) nuôi cho thân to. Tương tự, nguyên tắc là chúng ta sẽ chừa lại 1 mảnh vỏ cây (vẫn còn nguyên lớp tế bào sinh mô Cambium nằm giữa phần gỗ và phần vỏ- điều này rất quan trọng) và ốp miếng vỏ vào vết thương mới cắt. Lưu ý rằng để sẹo không lồi lên trông mất thẩm mỹ thì ta cần đục gỗ lõm vào trong thân 1 chút sao cho khi ốp vỏ vào thì bề mặt gần như phẳng. Bạn để chừa ra vài khoảng trống nhỏ cũng không sao (những khẽ hở nhỏ sẽ rất mau liền), nhưng đừng tham lam ốp vỏ chồng chéo lên nhau cho kín, khi lành vết cắt sẽ lồi lõm mất thẩm mỹ.


Cắt nhánh mới